از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘تصوف و عرفان اسلامی’

*شرح گزیده ای مثنوی معنوی جلسه پنجم

شرح مثنوی جلسه پنجم ۱۸ بهمن ۱۳۹۷

مدت: ۴۲دقیقه

حجم: ۱۳ مگابایت

 

Download

*تقوا ضرورتی اجتناب ناپذیر

تقوا که شعار صوفی است مأخذ و مصدر آن قرآن کريم است. چنانکه گفته می شود، براي تقوا سه مرحله است:

۱) نفس خود را از کفر دور و محفوظ بدارد.

۲) نفس خود را از گناه و معاصی دور سازد.

۳) خود را از مشغوليت صرف و فرو رفتن حبّ دنيا باز دارد.

ادامه مطلب »

*شرح گزیده ای مثنوی معنوی جلسه چهارم

شرح مثنوی جلسه چهارم ۱۲ بهمن ۱۳۹۷

مدت: ۴۷دقیقه

حجم: ۱۴٫۵ مگابایت

Download

*تحقیق در کلمه صوفی

قشيری در رساله ی خود بيان کرده است که اصحاب پيامبر صلی الله علیه و سلّم تمام بزرگی ها و کرامتها را به سبب مصاحبت حضرت رسول صلی الله علیه و سلّم كسب كرده بودند و چـون فضيلت برتري از صحبت حضرت رسول اكرم صلی الله علیه و سلّم نيست به آنها «اصـحاب» گفته شـده است و كساني كه به صحبت اصحاب رسيده باشند «تابعيـن» ناميده مي شوند. در عصر تابعين، اغراض دنيوی يکی پس از ديگری آهسته و نهانی  به ميان آمد و در اين ميان مردمانی بودند که اين رويداد را برای خود دشوار  می ديدند و محيط بر ايشان تنگ شده بود، آنها برای حفظ دين خويش از فتنه، عزلت و گوشه گيری را اختيار کردند و تنها به نصيحت برادران خود اکتفا نمودند و بر همين گروه نامهايی اطلاق شد که از جمله يکی صوفی و زاهد بود. در حقيقت کلمه زاهد نزد اعراب قبل از اسلام و بعد از اسلام معروف بود و کلمه صوفی در عهد تابعين معروف شد و اين کلمه به کسی اطلاق مي گرديد که از فتنه های دنيايی مثل قصرها، ثروت و کنيزان زياد و اموال دوری گزيده و خاص در عبادت و ذکر خداوند جل جلاله غرق فنا شده باشد که برای اثبات اين قول دو دليل ذکر می کنم:

ادامه مطلب »

*اقوال مشايخ درباره تصوف

تعريف هاي زيادي از تصّوف شده كه به هزار تعريف مي رسد و ما اكنون بعضي از آنها را بيان مي كنيم:

شيخ معروف کرخی(رح) متوفی(۲۰۰ هجری) گفته است: «تصوّف، گرفتن حقايق (رسيدن به حقايق) و قطع اميد از آن چيزی که در دست مردم است،  می باشد». [عوارف المعارف سهروردي، ص ۴۱]

شيخ ابو سليمان دارانی(رح) مي گويد: «بر صوفی لحظاتی مي آيد که جز خداوند کسی آن را نمی داند و صوفی با خداوند در احوالی می باشد که جز خداوند آن را کس نمی داند». [تذكره، ج۱، ص۲۳۳٫ در فرمايشات نبی مکرم آمده: «لِیْ مَعَ اللهِ وَقْتٌ لَا يَسَعُنِیْ فِيْهَا مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ» يا فرمودند: «اَبِيْتُ عِنْدَ رَبِّیْ يُطْعِمُنِیْ وَ يَسْقِيْنِیْ»]

ابوتراب نخشبی(رح) متوفی(۲۴۵هجری) گفته است: «صوفی آن است که هيچ چيز او را مکدّر نمی سازد و همه چيز به واسطه ی او پاک و مصفّا مي گردد». [عوارف المعارف، ص۴۳]

بشر حافی(رح) (۱۵۰ـ ۲۲۵ هجری) گفته است: صوفی کسی است که قلب او پاک شده باشد.

ادامه مطلب »

*تصوف با معيار شريعت

اي دوستان! بدانيد طريقت و حقيقت كه به ولايت مربوط اند، خادمان شريعت هستند. انبيا ـ عليهم الصلواة و السلام ـ دعوت را مخصوص بر عالم خلق ساخته اند به همين خاطر تقرّبي كه ثمره ی اداي فرايض و واجب و سنن است، نصيب عالم خلق است و تقرّبي كه ثمره ی اداي نوافل است، نصيب عالم امر است. فردا در بهشت معامله به عالم خلق افتد و رؤيت بلا كيف برای او ميسّر خواهد شد. هر اندازه كه ميان مشاهده و رؤيت تفاوت است همان اندازه ميان عالم امر و خلق تفاوت است. مشاهده ثمره ی ولايت، و رؤيت، ثمره ی نبوّت است. عزيزان! هدف سير و سلوك، معرفت ذات حق تعالي است تا به وسيله كسب باطني، اجمالي تفصيلي و استدلالي، كشفي گردد.

ما برای استقامت آمدیم     نی پی کشف و کرامت آمدیم

 كشف و كرامات از مقاصد نيستند؛ بلكه وسيله ترقي در اين راه هستند. كسي كه هدفش كسب شهرت در بين مردم باشد، از معرفت بي نصيب و در طريقت ابتر است. هدف، دل به دست آوردن و دعوت به خدا پرستي است نه غير.

ادامه مطلب »

*لزوم گرفتن شیخ

در بخاري شريف از حضرت امّ عطيه ـ رضي الله عنها ـ روايت است كه گفت: «با رسول الله صلی الله علیه و سلم بيعت كرديم و براي ما اين عبارت قرآن را تلاوت فرمود: «هيچ چيزي با خدا شريك­نگيرند» و ما را از نوحه­كردن منع فرمود، زني از ما دست­خود را جمع كرد و گفت فلان زن مرا در نوحه خواندن كمك كرده است و من مي خواهم كه پاداش همكاري او را بدهم. نبي اكرم صلی الله علیه و سلم به او چيزي نگفت، پس رفت و بعداً برگشت و رسول خدا صلی الله علیه و سلم با او بيعت نمود؛ ولي هيچ زني به اين پيمان وفا نكرد جز امّ سليم و امّ علاء و دختر ابي سبره و همسر معاذ ـ رضي الله تعالي عنهن ـ ».

در بخاري شريف از حضرت عايشه صديقه ـ رضي الله عنها ـ روايت است كه گفت: «بيعت رسول الله صلی الله علیه و سلم با زنان با سخن بود و دست رسول الله صلی الله علیه و سلم دست هيچ زني را لمس نكرد، مگر زني كه مالكش بود». از آنجا كه احاديث در اثبات بيعت بسيارند، ما از ذكر همه آنها به خاطر ترس از طولاني شدن بحث خودداري مي كنيم.

ادامه مطلب »

*هدف سير و سلوک

هدف از سير و سلوك، معرفت ذات حق تعالي است تا به وسيله كسبِ باطني، اجمالي، تفصيلي و استدلالي، كشفي گردد. بايد براي حصول رضاي الله تبارك و تعالي، به احكام شريعت بطور كامل عمل گردد. طريقت و حقيقت، خادمان شريعت هستند تا اخلاص و يقين دست دهد و به شريعت كه همان اصل عبادت است بايد با قلب سليم(احسان) عمل نماييم. طريقة شريفه داراي مقامات و اصطلاحات است كه در هر مقام انوار و اسرار و علوم و كيفيات اگر فضل الهي شامل شود، دست مي دهد.

بر ما و شما دوام ذكر، مراقبه و اتباع سنن و آداب مصطفي صلی الله علیه و سلّم فرض طريقه محبّت است و كساني را كه از كثرت محبّت جذب عنايت الهي ايشان را خود به خود در يابد، به محض موهبت الهي از محبوبان و مجذوبان خداي تعالي مي شوند.

ادامه مطلب »

*طرق تصوف و نسبت خاص نقشبندیه

طرق تصوف

از مشهورترين گروهها و نهضتهاي تصوّفي مي توان از طرق مباركه ی نقشبنديه، قادريه، چشتيه و سهرورديه نام برد كه مؤسسان و بانيان اين سلاسل در راه تزكيه نفوس و دعوت خلق به سوي مولاي حقيقي از جان و مال خويش مايه گذاشتند.

حضرت امام ربّاني(رح) مي فرمايند: طريقه ي نقشبنديه اوفق، اسلم، افضل و اكمل از ديگر طرق است؛ زيرا كه به احسان صحابه ـ رضوان الله تعالي عليهم اجمعين ـ مناسبت بيشتر دارد. مدار اين طريقه اتباع سنّت و اخلاص به شيخ مقتداست. در اين طريقه احتياج به چلّه[چلّه نشينی در بسياری از طرق صوفيه مرسوم است که مدت چهل روز در شرايط خاصی عزلت می گزينند] و تشدّد[سختگيری در وظايف محوله] در طاعت نمي باشد؛ بلكه عشق و محبّت است كه سالك را به مدارج وصول مي رساند.

ادامه مطلب »

*مراتب دهگانه تصوف

عمل اهل طريقت بر ده اصل استوار است كه سالک بايد بر آن پايبند باشد، آن اصول عبارتند از:

۱) طلب رضاي خداوندي جل جلاله، زيرا تا طالب نباشي به مقصود نمي رسي.

۲) طلب مرشد كامل(پير كامل) تا انسان را به مقصود برساند.

۳) ارادت كامل به پير خود؛ زيرا محبّت و ارادت باعث ترقّي سالك مي شود.

۴) فرمانبرداري از پير خود.

ادامه مطلب »

*مسایلی در مورد پیری و مریدی

۱- کاملاً احترام پیر را مدنظر داشته باشد، ذکری را که مرشد آموخت را یاد گرفته و بر آن عامل باشد و این چنین اعتقاد داشته باشد که فوایدی که جهت اصلاح قلب من از ایشان حاصل می گردد، از بزرگان دیگر حاصل نمی گردد.

۲- اگر مرید به کمال نرسید و پیر درگذشت، آن وقت به دنبال مرشد کامل مکملی که شرایط پیر بودن را داشته باشد، مراجعه نماید. [برای اطلاع از شرایط پیر بودن می­توانید به کتاب حجة السالکین، جلد اول صفحه ۱۹۱ مراجعه نمایید]

۳- اگر در کتابی ذکری دید به عقل و دانش خود جهت انجام آن اقدام ننماید، بلکه در مورد آن با مرشد خود مشورت نماید و اگر در دلش سخنی خوب یابد، خطور کند یا اراده ای در دلش آمد، مرشدش را در جریان نهد.

ادامه مطلب »

*حکم شرعی داخل شدن در طریقت و انتخاب راه سلوک

داخل شدن در طريقت و انتخاب راه سلوک به روش اهل تصوّف شرعاً چه حكمي دارد؟

اكنون كه دانسته شد يكي از فرايض ديني تزكيه نفس مي باشد و نيز روشن شد كه طريقت و روش اهل تصوّف، راهي است كه انسان را به اين مرحله مي رساند؛ بلكه مسير نزديكتر و آسان تر به آن ـ بنا بر فرمايش بزرگان و تجربه صدها سال امّت اسلامي ـ مي باشد؛ در پاسخ به سؤال فوق بايد گفت:

 اگر كسي نتواند بدون منسلك شدن در طريقت و روش اهل عرفان و تصوّف، نفسش را تزكيه گرداند، بر وي لازم مي باشد كه در يكي از سلسله های عرفاني و تصوّف درآيد و براي رسيدن به آن مرحله به سير و سلوك صوفيان بپردازد تا آن فضيلت حاصل و فرد کاملاً تزکيه گردد؛ زيرا قاعده و قانون اصول فقه اسلامي بر اين حكم مي كند كه «مَا يَتَوَقَّفُ عَلَيْهِ الْفَرْضُ فَهُوَ فَرْضٌ» «هر آنچه فريضه اي بر آن موقوف باشد، به اين معنا كه بدون آن، فريضه ادا نشود، خود نيز فرض مي باشد».

ادامه مطلب »

*در اثبات مجدّد الف ثانی

محبوب صمداني، مجدّد الف ثاني رحمه الله فرموده‌‌اند: بدانند كه در هر صد سال، مجدّدي آمده است. چنانچه بيهقي و ابي‌‌درداء از ابي‌‌هريره رضی الله عنه و او از جناب آن سرور صلی الله علیه و سلم روايت كرده است که فرمودند:‍‍‌ «اِنَّ اللهَ يَبْعَثُ لِهَذِهِ الْاُمَّةِ عَلَي رَاْسِ مِائَةِ سَنَةٍ مَنْ يُجَدِّدُ لَهَا دِيْنَهَا» [هر آيينه خداوند براي اين امت بر سر هر صد سال ، كسي را  مبعوث مي­كند كه دين او را تجديد كند. سنن ابی داود، ج۴، ص۱۰۹]. امّا مجدّد مائة با مجدّد الف تفاوت دارد، چنانچه در ميان مائة و الف، فرق است، میان مجدّدان اين‌‌ها نیز همان اندازه فرق است، بلكه بیشتر از آن و مجدّد، کسی است كه در طول آن مدّت هر چه از فيوضات به امّت می‌‌رسد، به وسیلة او می‌‌رسد، اگر چه اقطاب و اوتاد آن وقت و بدلا و نجبا باشند. [مکتوبات حضرت امام ربّانی، دفتر دوم، حصّة ششم، مکتوب ۴، ص ۲۱]

ادامه مطلب »

*دانلود فایل صوتی صحبت حضرت مولانا شهید شمس الحق نقشبندی مجددی رحمه الله تعالی

صحبت از علم کتابی خوشتر است

صحبت مردان حرّ آدمگر است

مرد حُــر دریــای ژرف و بیکران

آب گیر از بحر و نی از ناودان

می نروید تخـم دل از آب و گل

بـی نگاهـی از خداونـدان دل

اندر این عالـم نیرزی با خسـی

تا نیاویــزی به دامـان کسـی

بنابر تقاضا و اسرار مکرّر محبّان و مشتاقان، فرازی از دُرفشانی های ملکوتی قطب العارفین، شمس السالکین، پیشوای اهل یقین، حضرت شهید مولانا شمس الحق نقشبندی مجددی قدس سره الشریف که در فایل صوتی بسیار قدیمی و نادر در سال ۱۳۵۵هـ.ش در جوار مرقد مطهّر سلطان ولایت، برهان هدایت، حضرت امام رضا رحمه الله در مکانی بنام مسافرخانه ی جمشید به همراه خلفا و مریدان طریقه نقشبندیه ضبط گردیده است. برآن شدیم آن را تبرّکاً و تیمناً در اختیار دوستداران راه عشق و عرفان گذاشته تا باعث مزید دعاگویی گردد.

دانلود – download

*در ذکر احوالي که اهل صحبت بايد از آن اجتناب كنند(قسمت چهارم)

ترک غيبت كردن و غيبت شنيدن

هنگامي كه ذكر يكي از برادراني كه به واسطه‌ي خطايي از دولت صحبت دور شده و از شرف خدمت محروم گرديده به ميان آيد، بايد با خير و خوبي از او ياد کنند و حقّ صحبت گذشته را فرو نگذارند تا به غيبت كه در صحبت بدترين صفت است، مبتلا نشوند. پوشيده نماند كه به حكم آيه‌ي كريمه «وَ لایَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً» (و يكي از ديگري غيبت ننمايد، حجرات/ ۱۲) ترك غيبت فرض و ارتكاب به آن حرام است. احاديث صحيح و اخبار ثابت بسياري در نهي از آن وارد شده است.

ادامه مطلب »