از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘احکام’

*مسئله ظهار

تعریف ظهار و حکم آن

* اگر مردی به همسرش گفت: تو مانند مادر من هستی یا بگوید تو برای من مانند مادری هستی، تو در نظر من مانند مادر هستی، اکنون تو نزد من مانند مادر هستی، مانند مادر هستی، در این مورد باید توجه شود که مقصود از آن چیست؛ اگر هدفش این بوده که در تعظیم یا در سن و سال مانند مادرش است، در اینصورت هیچ چیزی لازم نمی گردد؛ همچنین اگر هنگام گفتن کلمات فوق هیچگونه نیت و هدفی نداشت، بازهم ایرادی ندارد؛ البته اگر هدف از گفتن کلمات فوق هیچگونه نیت و هدفی نداشت بازهم ایرادی ندارد. البته اگر هدف ازگفتن کلمات فوق طلاق و رهایی زن باشد، آنوقت یک طلاق بائن واقع می گردد و اگر هدفش طلاق و رهایی زن نبود، بلکه هدفش این بود که او را پیش خود نگه دارد، البته با او نزدیکی نکند، آنوقت این سوگند را در اصطلاح شرع ظهار گویند و حمکش این است که زن طلاق نمی شود، البته زمانی که مرد خواست با او نزدیکی کند باید اول کفاره اداء کند و قبل از ادای کفاره نزدیکی کردن و یا به شهوت دست زدن یا بوسیدن حرام و ناجایز است. در چنین صورت تا مرد کفاره اداء نکرده زن بر او حرام است اگرچه چندین سال به همین حالت بگذارد، بعد از ادای کفاره حلال می گردد و نیازی به تجدید نکاح نیست و کفاره آن مانند کفاره روزه ماه مبارک رمضان است. (شرح بدایه، جلد۲، صفحه۳۸۹ ـ شرح التنویر، جلد۱، صفحه۳۴۹)

ادامه مطلب »

*حکم شرعی داخل شدن در طریقت و انتخاب راه سلوک

داخل شدن در طريقت و انتخاب راه سلوک به روش اهل تصوّف شرعاً چه حكمي دارد؟

اكنون كه دانسته شد يكي از فرايض ديني تزكيه نفس مي باشد و نيز روشن شد كه طريقت و روش اهل تصوّف، راهي است كه انسان را به اين مرحله مي رساند؛ بلكه مسير نزديكتر و آسان تر به آن ـ بنا بر فرمايش بزرگان و تجربه صدها سال امّت اسلامي ـ مي باشد؛ در پاسخ به سؤال فوق بايد گفت:

 اگر كسي نتواند بدون منسلك شدن در طريقت و روش اهل عرفان و تصوّف، نفسش را تزكيه گرداند، بر وي لازم مي باشد كه در يكي از سلسله های عرفاني و تصوّف درآيد و براي رسيدن به آن مرحله به سير و سلوك صوفيان بپردازد تا آن فضيلت حاصل و فرد کاملاً تزکيه گردد؛ زيرا قاعده و قانون اصول فقه اسلامي بر اين حكم مي كند كه «مَا يَتَوَقَّفُ عَلَيْهِ الْفَرْضُ فَهُوَ فَرْضٌ» «هر آنچه فريضه اي بر آن موقوف باشد، به اين معنا كه بدون آن، فريضه ادا نشود، خود نيز فرض مي باشد».

ادامه مطلب »

*تعریف خُلِع و احکام آن

* اگر مرد و زن نتوانند با هم زندگی کنند، و مرد حاضر به طلاق دادن هم نیست زن می تواند به او مقداری پول بدهد یا مهریه خود را به او سپرده و خود را از او آزاد کند. مثلاً زن می­گوید: من به تو فلان اندازه پول یا مالی دیگر یا مهریه خود را می دهم که مرا رها کنی، اگر مرد آن را قبول کرده و بگوید تو را رها کردم یک طلاق بائن واقع می گردد البته اگر مرد بالفور پاسخ نداد بلکه سکوت را اختیار نموده و از آنجا بلند شده رفت یا مرد از آنجا بلند نشد بلکه زن بلند شده و رفت سپس مرد گفت: رها کردم. آن وقت خلع قرار نمی گیرد باید جواب و سؤال هر دو یک جا باشند؛ بهرحال رهانیدن جان خود را در اصلاح شریعت خُلِع می گویند. (درّ مختار و رد المحتار، ج۱، ص۲۴۴)

ادامه مطلب »

*نزدیکی از پشت (لواط)

تعریف: نزدیکی از پشت لواط نام دارد، تفاوتی نمی کند که با مردی صورت پذیرد و یا زنی.

لواط همانطور در اسلام حرام است از جمله الله تعالی قوم لوط را به دلیل گناه لواط کاری مورد سرزنش قرار داده است و مشهور است که قوم لوط، لواط کار بوده اند و پاسخ قرآن در این باره را می توانید در آیه۸۰ سوره اعراف که خداوند از آن بعنوان فاحشه نام برده است مشاهده بفرمایید.

ادامه مطلب »

*در آداب مريض

ناله كردن بيمار هنگام درد

وقتي به درد یا مرضي دچار گشت سنّت است كه پيشاني بند بر سر خود ببندد و ناله كند تا بعضي از دردهاي وي کاسته شود و با صبر و شكيبايي اظهار مقاومت در مقابل بلاي حق سبحانه و تعالی نكند؛ زیرا هيچ كس طاقت مقاومت با بلای او را ندارد.

به صحّت رسيده است كه هرگاه آن حضرت به مرضي دچار مي‌شد، ناله مي‌كرد. از وي پرسيدند: اين چگونه است؟ فرمود: درد قوي بر مؤمنان مي‌گمارند تا كفّاره‌ي گناهانشان شود. در صحيح بخاري ثابت شده است كه صدّيقه ـ رضي الله عنها‌ ـ دچار سر درد شده بود و مي‌ناليد و مي‌گفت: «وَا رَاْسَاهُ» پيغمبر صلی الله علیه و سلّم نزد وي آمد در حالي كه سر درد شدیدي داشت، پس فرمود: «بَلْ اَنَا وَا رَاْسَاهُ».

ادامه مطلب »

*معامله باطل و فاسد و بیع مرابحه

* بیع باطل معامله ای را گویند که از نظر شرعی کلاً غیر معتبر و لغو باشد. این بیع چنین به شمار می آید که گویا مشتری هیچ نخریده و فروشنده اصلاً نفروخته (شامی، جلد۴، صفحه۱۵۲) و حکمش این است که مشتری مالک آن نمی گردد و در ملک فروشنده باقی می ماند؛ لذا اگر چیز خوردنی باشد، نه خوردنش جایز است و نه دادنش به کسی دیگر؛ بلکه به هیچ عنوان استفاده گرفتن از آن جایز نیست (شامی،جلد۴،صفحه ۱۶۳) و معامله ای را که مقداری خرابی در آن پیش آید، بیع فاسد می گویند.(شامی،جلد۴،صفحه ۱۵۴)

حکمش چنین است که تا در قبضه ی مشتری نیاید مالک آن نمی گردد، و بعد از قبض، مالک آن می گردد. (درّمختار ،جلد۴،صفحه۱۹۱) البتّه باز هم برایش حلال طیّب نیست، بلکه فسخ آن واجب است. (درّ مختار ،جلد ۴،صفحه۱۹۳) اگر مشتری می خواهد آن را بخرد، باید با بیع جدید بخرد. اگر این بیع فسخ نشد و مشتری آن را جایی دیگر فروخت، گنهکار می باشد. البتّه برای مشتری دوم، خوردن و نوشیدن و استفاده کردن آن جایز می باشد، و بیع دوم درست می باشد، اگر مشتری اوّل سودی برده باید سود آن را صدقه نماید، در مصرف خود آوردن جایز نیست. (درّ مختار جلد۴،صفحه ۱۹۹)

ادامه مطلب »

*در آداب مباشرت به روش سنّت

نماز گزاردن و دعا كردن در ملاقات اوّل

وقتي مرد و زن نخستین بار با يكديگر آميزش كنند بايد هر یک از ایشان پيش از معانقه [در آغوش گرفتن] و همبستري دو ركعت نماز بگـزارد، آنگاه مـرد موي پيشاني زن را بگيرد و اين دعا را بخواند: «اَللَّهُمَّ بَارِكْ لِيْ فِيْ اَهْلِيْ وَ بَارِكْ لِاَهْلِيْ فِيَّ، اَللَّهُمَّ ارْزُقْنِيْ مِنْهُمْ وَارْزُقْهُمْ مِنِّيْ، اَللَّهُمَّ اجْمَعْ بَيْنَنَا مَا جَمَعْتَ فِيْ خَيْرٍ وَ فَرِّقْ بَيْنَنَا مَا فَرَّقْتَ فِيْ خَيْـرٍ اَللَّهُمَّ اجْمَعْ شَمْلَنَا وَافْتَـحْ بَيْنَنَا وَ بَيْـنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَ اَنْتَ خَيـْرُ الْفَاتِحِيْنَ». [پروردگارا! براي من در خانواده ام و براي خانواده ام در من بركت بده. پروردگارا! به من از ايشان و به ايشان از من روزي بده. در بين ما جمع كن آنچه را كه در خير جمع نموده اي و در بين ما پراكنده كن آنچه را كه در خير پراكندي. پروردگارا! جمع ما را جمع گردان و بين ما و خويشان ما را به حق بگشا و تو بهترين گشايندگاني.]

ادامه مطلب »

*آدابی که مرد باید آن را نسبت به همسر خود رعایت کند

برگزیدن زن صالح

وقتي مرد به امر ازدواج روی می آورد باید زني دين‌دار و عفيف انتخاب كند و هرگز به جهت مال و جمال، عفّت و صلاح را نادیده نگیرد. از مرتضي علي رضی الله عنه چنین نقل شده است: «خِيَارُ نِسَائِكُمْ اَلْعَفِيْفَةُ فِيْ فَرْجِهَا اَلْمُطِيْعَةُ لِزَوْجِهَا» [بهترين زنان شما كسي است كه پاك دامن و فرمان بردار شوهر خود باشد.]. در مذهب امام شافعي(رح) مستحب است كه پيش از نكاح، آن زن را يك مرتبه ببيند؛ چون آن نظر موجب افزایش رغبت و الفت مي‌شود و بايد زن بِكر [دوشیزه] و عالي‌نسب برگزیند نه زن بیوه و فرو مايه.

در صحيح مسلم به روايت جابر رضی الله عنه آمده است كه پيغمبر صلی الله علیه و سلّم از من پرسيد: كدخدا شدي يا جابر؟ گفتم: آري. فرمود: بكری انتخاب کردی یا بیوه‌ای؟ گفتم: بیوه‌ای برگزیدم يا رسول‌الله. فرمود: چرا بكری انتخاب نکردی تا تو با وي بازي كني و وي با تو بازي كند و به روايتی دیگر: تو وي را بخندانی و او تو را بخنداند؟

ادامه مطلب »

*معامله ی طلا و نقره (الصرف)

* معامله طلا و نقره صورت های مختلفی دارد، یکی این که معامله طلا به طلا و نقره به نقره باشد، در هر صورت باید دو چیز مورد توجه قرار گیرد، یکی این که اگر معامله طلا به طلا یا نقره به نقره باشد باید در وزن مساوی باشند و دیگر این که قبل از بلند شدن از جلسه، باید جنس هریک تحویلش گردد؛ اگر یکی از این دو مورد، نادیده گرفته شود، معامله ربایی به شمار می آید.

صورت دوم اینکه جنس یکی نباشد؛ بلکه یک طرف طلا و طرف دیگر نقره باشد، در این صورت مساوی بودن در وزن ضروری نیست، اگر شخصی طلا و نقره معاوضه نمود، به هر نحوی که دلش خواست می­تواند معاوضه نماید، خرید و فروش طلا و نقره با پول هم ایرادی ندارد، ولی باید طوری معامله گردد که هیچ کدام از آنها نسیه نباشد. (رد مختار: ص۴۸۳)

* اگر شخصی درهم به دینار و با طلا به نقره فروخت، مساوی بودن در وزن ضروری نیست، ولی اگر طلا به طلا و یا نقره به نقره فروخت، بازهم مساوات در وزن الزامی است. حتی اگر شخصی نقره ساخته شده، به نقره ساخته نشده فروخت، بازهم مساوات در وزن ضروری است، در غیر اینصورت ربا به شمار می آید، روش محفوظ ماندن از ربا این است که طلا یا نقره ساخته شده به پول فروخته شود و طلا و یا نقره ساخته نشده هم با پول خریداری شود. (رد مختار: ص۴۸۳)

ادامه مطلب »

*احکام عقیقه

* عقیقه کردن مستحب است؛ یعنی اگر شخصی عقیقه کرد به او ثواب می­رسد و اگر یکی عقیقه نکرد گنهکار نمی­شود.

* مستحب است روز هفتم عقیقه شود و اگر بعداً شد هم ممانعتی ندارد.

* اگر شخصی بعد از این که بالغ شد برای خود عقیقه نمود بلا مانع است.

* اگر حیوان عقیقه گوسفندی یا برّه­ای باشد بهتر است.

ادامه مطلب »