از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘گنجینه اخلاق و ادب’

*پند(۱۰۴)

ﺳﻪ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺑﻪ ﻳﺎﺩﮔﺎﺭ ﺑﮕﺬﺍﺭ:

۱⃣ ﻋﻠﻢ ﺳﻮﺩﻣﻨﺪ

۲⃣ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺻﺎﻟﺢ

۳⃣ ﺻﺪﻗﻪ ﺟﺎﺭﻱ

*پند(۱۰۳)

به نقل از اَوزاعی، درباره آنچه لقمان علیه السلام، به پسرش گفت:

ای پسرم! زنان چهار گروه اند: دو گروهشان صالح و دو گروهشان بدبخت اند.

یکی از آن دو گروه صالح: زنی است که در میان قوم خود شریف و بزرگوار و در پیش خودش، رام و آرام است؛ زنی که اگر چیزی به او داده شود، سپاس می گزارد و اگر گرفتار شود، شکیبایی می ورزد. اندک در دستان او بسیار جلوه می کند و درخانه اش درستکار است.

دوم از گروه زنان صالح: زنی است که بسیار مهربان و زاینده است؛ همیشه با شوهرش به نیکی رفتار می کند. او مانند مادر مهربان بر بزرگان قوم، محبت و بر خردسالان، دلسوزی می نماید. فرزند شوهرش را دوست می دارد؛ هرچند از زن دیگری باشد. دارنده خوبی ها، مورد رضایت شوهر، و اصلاح کننده خود و خانواده و مال و فرزند است. بنابراین او {در کمیابی} مانند طلای سرخ است. خوشا به حال کسی که چنین زنی روزی اش شده است، که اگر در کنار شوهرش باشد، یاری اش می کند و اگر از او دور باشد {دارایی و آبروی} او را نگه می دارد.

 

اما یکی از آن دو زن بدبخت، زنی است که پیش خود، بزرگ و برای قومش رام و آرام است؛ زنی که اگر به او عطا شود، خشم می کند و اگر منع شود عتاب می کند و خشم می گیرد. بنابراین شوهرش در دست او گرفتار است و همسایگانش از دست او در رنجند. پس او همانند شیر است که اگر نزدیکش شوی، تو را می خورد و اگر بگریزی، تو را می کشد.

زن بدبخت دوم، زنی که نزد شوهرش است، ولی میلش با همسایگان است. پس او زودخشم و زودگریان است. اگر درحضور شوهرش باشد. به او سودی نمی رساند و اگر از او غایب باشد، او را رسوا می کند. پس او همانند زمین شوری است که اگر آبش دهی، آب بالا می آید {و جذب زمین نمی شود} و زمین زیر آب می ماند و اگر رهایش کنی، تشنه می گردد. اگر فرزندی از او روزی ات شد، از آن فرزند بهرمند نمی گردی.

 

حکمت نامه لقمان؛ ص۱۵۱

*پند(۱۰۲)

امام محمد غزالی رحمه الله فرمود:

علم بی عمل، دیوانگی است و عمل بی علم، شدنی نیست.

علمی که تو را از معاصی باز ندارد و به اطاعت معبود وادار نکند، فردای قیامت تو را از آتش دوزخ باز نخواهد داشت.

اگر امروز به دانشت عمل نکنی و در صدد جبران روزهای گذشته بر نیایی، روز قیامت از آنانی خواهی بود که می گویند:

خداوندا! ما را به دنیا بازگردان تا کار شایسته انجام دهیم؛

آن‌گاه به تو می گویند:

دیوانه! تو خود از آنجا آمده‌ای.

*پند(۱۰۱)

از شیخ علی رودباری رحمةالله علیه پرسیدند: صوفی کیست؟

گفت: صوفی آن است که صوف پوشد بر صفا و بچشاند نفس را طعم جفا و بیندازد دنیا را از پس قفا و سلوک کند بر طریق مصطفی صلی الله علیه و آله و سلّم.

تذکرة الاولياء

*پند(۱۰۰)

حضرت سيّدنا عثمان ـ رضی الله عنه ـ فرمود:

هر كس حبّ دنيا را ترك كند، حق ـ سبحانه و تعالی ـ او را دوست می‌دارد.

هر كس از گناهان دوری کند، فرشتگان او را دوست می‌دارند.

هر کس از طمع خودداری کند، مردم او را دوست می‌دارند.

*پند(۹۹)

از نصایح لقمان حکیم ـ رحمة الله علیه ـ به فرزندش

ای فرزند! در مجلس دانشمندان به دو زانوی ادب بنشین و خوشه چین خرمن دانششان شو و هرگز بحث و جدل مکن که از دانش محروم و منع می شوی.

*پند(۹۸)

از نصایح لقمان حکیم ـ رحمة الله علیه ـ به فرزندش

ای فرزند! از حسد بر حذر باش و از بد خُلقی اجتناب کن، که صفت حسد و خُلق بد، به نفست زیان می رساند.

*پند(۹۷)

بزرگى فرمود:

«اگر همه شب بخوابيد و بامداد، در دل بيم داشته باشيد، بهتر از آن است كه همه شب تا صبح عبادت كنيد و بامداد، گرفتار عُجب و كبر باشيد.

اولین گناه كه پديد آمد، كبر بود كه از شيطان سر زد.»

كيمياى سعادت

*پند(۹۶)

از نصایح لقمان حکیم ـ رحمة الله علیه ـ به فرزندش

ای فرزند! توبه را به تأخیر میانداز که مرگ بی خبر می رسد و سرزنش بر مرگ کسی مکن که نصیب تو هم می شود

*پند(۹۵)

از نصایح لقمان حکیم ـ رحمة الله علیه ـ به فرزندش

ای فرزند! برای دنیا آنقدر تلاش کن که نیازمند دیگران نشوی و به آنچه کفاف زندگی ات کند، قناعت کن و چنان خود را سرگرم و مشغول دنیا منما که از فیوضات اخروی بی بهره شوی.

*پند(۹۴)

حضرت ابو سلیمان دارانی ـ رحمة الله علیه ـ فرمود:

قلب انسان مانند آيينه است، با زنگار و غبار گناهان آنرا تاريك نكنيد؛

چون اگر آيينه پاك و بي غبار باشد، تصوير هر چيزي از يك مگس تا يك فيل را هم نشان مي دهد و هر چه را به آن نشان دهي، عكس آن را خواهي ديد.

*پند(۹۳)

كسب رضايت والدين

قوله تعالي: وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيماً (اسراء، ۲۳)

(اي انسان!) پروردگارت فرمان داده است كه جز او را نپرستيد، و به پدر و مادر نيكي كنيد(و با آنان نيكو رفتار نمائيد). هرگاه يكي از آن دو، و يا هر دوي ايشان نزد تو به سن پيري برسند، (كمترين اهانتي بديشان مكن و حتي سبكترين تعبير نامؤدّبانه همچون) اُف به آنان مگو! (و بر سر ايشان فرياد مزن) و آنان را از پيش خود مران و با سخنان محترمانه با آن دو سخن بگو.

حضرت پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرموند: رِضَى الرَّبِّ فِي رِضَى الْوَالِدِ وَسَخَطُ الرَّبِّ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ (سنن ترمذي)

رضايت خداوند در رضايت پدر و مادر و ناخشنودي خداوند در ناخشنودي پدر و مادر است.

اي جوانان! بياد آوريد كه نافرماني از والدين گناه كبيره است. شتاب كنيد تا به دليل نافرماني از والدين خود، توبه كنيد. بدانيد كساني كه رضايت والدين خود را كسب نكرده و به دليل نافرماني از آنها توبه نكنند، مجازاتي از جانب خداوند در انتظارشان است.

*پند(۹۲)

از نصایح لقمان حکیم ـ رحمة الله علیه ـ به فرزندش

ای فرزند!

بدان که هر علم را کمالی است و کمال عاقل بر آن است که عیبهای خود و مردم را بپوشاند و صفات بد را به خوب بَدَل کند.

*پند(۹۱)

از چهار چیز پرهیز کن

چهار مسأله، باعث ناراحتی، رنج و تیره شدن صفای زندگی می‌شوند و عبارتند از:

نخست: اظهار ناخوشنودی از تقدیر و قضای الهی و راضی نبودن به آن.

دوم: ارتکاب گناه بدون توبه.

سوم: حسدورزی به مردم، حس انتقامجویی از آنان و حسادت به آنها به خاطر لطف و فضلی که خداوند به آنان نموده است.

چهارم: رویگردانی از ذکر خدا؛«فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنکاً» «زندگی سختی خواهد داشت».

*پند(۹۰)

ﺳﻪ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ متعال ﺁﺭﺯﻭ ﻧﻤﺎ:

١- ﻫﺪﺍﻳﺖ

٢- ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻧﻴﻜﻮ

٣- ﺷﻔﺎﺀ