از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘احادیث’

*اوقات فراغت و تعلیم قرآن کریم

همان اندازه که انسان، به رعایت الگوهای دینی تعهد دارد، در برابر توجه به اوقات فراغت نیز مسئول است. بنابراین، هر مسلمانی وظیفه دارد اهمیت این مقوله را از یاد نبرد و از ظرفیت های سازمانی به بهترین شکل بهره برداری کند. پیامبر صلی الله علیه و سلّم در این باره می فرماید: «بیشتر مردم در دو خصلت دچار گمراهی و ضلالت هستند؛ یکی درباره سلامت و صحت دیگری، در زمینه فراغت».

در قرآن کریم نیز توجه به اوقات فراغت جایگاه خاص داشته و درباره موضوع فراغت در قرآن آیات زیادی وجود دارد،‌ تا جایی که خداوند در این خصوص در قرآن می فرماید: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ» که به معنای آن است که هرگاه از امر مهمی فارغ شدی به امر مهم دیگری بپرداز که بهترین فرصتها برای نونهالان و نوجوانان در تابستان تعلیم قرآن کریم است که سفارشهای زیادی از جانب رسول کریم صلی الله علیه و سلّم صورت گرفته که به اختصار چند مورد را بیان می کنیم.

ادامه مطلب »

*علائم قبولی طاعات و عبادات در ماه مبارک رمضان

از علامت های قبولی نماز و روزه و سایر طاعات و عبادات در ماه مبارک رمضان، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱) تکرار نکردن گناه؛

زمانی که شخص از انجام گناه ناراحت شود و بازگشت به گناه برای او سخت و ناپسند باشد، پس بداند که این از علامت های قبولی است و همچنین زمانی که گناهش را یادآور شود، ناراحت و غمگین و متحسر گردد، پس به درستی که توبه او و طاعات و عبادات او مورد قبول واقع گردیده است.

ادامه مطلب »

*قرض گرفتن

* آنچه بعنوان قرض گرفته می شود، اگر چیزی است که می توان عوض آن را داد، قرض گرفتنش درست است؛ مانند: گندم، تخم مرغ، گوشت و . . . و اگر عوض دادنش دشوار است، قرض گرفتن آن جایز نمی باشد؛ مانند: گلابی، پرتغال، گوسفند، مرغ و . . . . (رد مختار: ص۴۹۶)

* اگر شخصی زمانی پنج کیلو گرم گندم قرض بگیرد و گندم کیلویی ده تومان بود و بعد ارزان شود و کیلویی پنج تومان شود، برای آن شخص پنج کیلو گندم لازم می گردد و اگر گران تر شود، باز هم همان اندازه که گرفته، لازم می گردد. (رد مختار: ص ۴۹۶)

* اگر شخصی از دیگری مقداری گندم قرض بگیرد؛ بهتر از آن بدهد، ایرادی ندارد و برای قرض دهنده گرفتنشان جایز است و این، ریایی به شمار نمی آید، و هنگام قرض دادن درست نیست گه بگوید: بعداً من گندم بهتر از این، از تو می خواهم،  ولی نباید از آن وزن بیشتر باشند، اگر از نظر وزن بیشتر بگیرد، آن وقت جایز نمی باشد، باید هنگام وزن، تعادل برقرار گردد. (رد مختار: ص۴۹۷)

ادامه مطلب »

*فضلیت روزه

در حدیثی آمده که رسول الله ـ صلی الله علیه و سلّم ـ فرمودند: «خواب روزه دار، عبادت و ساکت ماندنش، تسبیح است»؛ یعنی اگر شخص روزه دار ساکت باشد، او را ثواب تسبیح «سُبحَانَ الله گفتن» می رسد و اگر عملی انجام دهد، به ثوابش اضافه می گردد.

ثواب اعمال روزه دار نسبت به غیر روزه دار بیشتر است و دعایش مورد اجابت خداوند متعال قرار می گیرد. روزه نقش خاصی در اجابت دعا دارد و گناهان[صغیره] وی معاف می گردد.

 در حدیثی دیگر آمده است: روزه، سپر و قلعه ای مستحکم برای شخص روزه دار در برابر آتش جهنم هست؛ یعنی همان طور که انسان توسط سپر و قلعه ی مستحکم از دشمن محفوظ می ماند، به وسیله ی روزه نیز از دوزخ نجات می یابد. بدین نحو که همت انسان در انجام گناه، ضعیف و در انجام کارهای خیر، قوی می گردد. چون انسان وقتی روزه می گیرد و کاملاً آداب روزه را رعایت می کند، خود به خود گناه از او ترک کرده و از جهنّم نجات می یابد.

ادامه مطلب »

*در معامله پوشیدن عیب حرام است

* چون شخصی جنسی فروخت، واجب است که تمام عیوب آن را به مشتری اظهار دارد. پنهان داشتن عیب و بطور مکر فریب فروختن جنس جایز نیست و حرام است. شرح التنویر ج۴ ص۱۵۲

اگر عیبی بیرون آید حکمش چیست؟

* اگر شخصی به تصور اینکه جنسی سالم است خرید، اما بعداً عیب آن آشکار شد؛ مثلاً طاقه ی پارچه ای بود، بعد از نگاه کردن معلوم شد که چند جایی از آن را موش ها یا موریانه ها خورده اند یا عیبی دیگر ظاهر شد، در این صورت مشتری اختیار دارد در همین حال بردارد یا فسخ کند، اگر بردارد، باید قیمت کاملش را بپردازد، به علت عیبی که دارد نمی تواند مقداری از پولش را کم کند، ولی اگر فروشنده به این راضی باشد که مقداری از قیمتش را کم کند، ایرادی ندارد. شرح البدایة ج۴ ص۴۴

اگر مشتری قبل از اطلاع عیب جنس را مورد استفاده قرار داد

* اگر شخصی طاقه ی پارچه ای را خرید و به منزل برد، شخصی دیگر آمده و گوشه ای از آن پارچه را پاره کرد یا با قیچی چید، بعداً متوجه شوند که وسطش را موش یا موریانه خورده، اکنون نمی تواند آن را به صاحبش برگرداند، زیرا عیبی دیگر از طرف مشتری به آن اضافه گشته، ولی به علت معیوب بودن مقداری از قیمتش کاسته می شود و این پارچه به پارچه فروشی نشان داده شود و هر اندازه که شایسته ببیند، کم نماید. هدایه ج۳ ص۴۶

ادامه مطلب »

*فضایل سوره اخلاص

۱- عَنْ ابن عباسٍ رضی الله عنهما قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّم: (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ». صحیح الجامع

حضرت ابن عباس رضی الله عنهما می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه و سلّم فرمود: «سوره اخلاص برابر با یک سوم قرآن می‌باشد».

۲- عَنْ أَبِى الدَّرْدَاءِ رضی الله عنه قالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و سلّم: «أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِى لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ؟» قَالُوا: وَكَيْفَ يَقْرَأُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ؟ قَالَ: «(قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) يَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ». صحیح مسلم

حضرت ابودرداء رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه و سلّم فرمود: «آیا یکی از شما نمی‌تواند در یک شب، یک سوم قرآن را بخواند؟ صحابه عرض کردند: چگونه یکی از ما می‌تواند یک سوم قرآن را بخواند؟ فرمود: «سوره اخلاص برابر با یک سوم قرآن می‌باشد».

۳- عَنْ أبي هريرةَ رضی الله عنه قَالَ: أَقْبَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و سلّم فَسَمِعَ رَجُلًا يَقْرَأُ (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) فَقَالَ: رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و سلّم: وَجَبَتْ، فَسَأَلْتُهُ مَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَقَالَ: الْجَنَّةُ». صحیح مسلم

حضرت ابوهریره رضی الله عنه می‌گوید: همراه رسول الله صلی الله علیه و سلّم می‌آمدم، آنحضرت صلی الله علیه و سلّم صدای مردی را شنید که سوره اخلاص را می‌خواند، فرمود: «واجب شد» گفتم: ای رسول خدا! چه چیزی! فرمود: «بهشت».

ادامه مطلب »

*فضیلت تهلیل و تسبیح از روایات

عن أَنس عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم قال: «يخرجُ منَ النارِ مَنْ قالَ: لا إِلهَ إِلا الله و في قلْبهِ وزْنُ شَعِيرةٍ من خَيْرٍ». مختصر صحیح بخاری ج۱ص۳۳

از حضرت انس بن مالک رضی الله عنه از حضرت رسول الله صلى الله عليه وسلم که فرمودند: از آتش خارج می شود کسی که بگوید (لا اله الا الله) و در قلب او مقدار وزن جو از خیر باشد.

عن أبي هريرة أنه قالَ: قلتُ: يا رسولَ الله! مَن أَسعدُ الناسِ بشفاعِتكَ يومَ الْقيامةِ؟ قالَ رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : «لقد ظَنَنْتُ يا أباهريرةَ أن لا يسأَلني عن هذا الحديثِ أَحدٌ، أوَّلَ منكَ، لِما رأيتُ من حِرصكَ على الحديثِ، أَسعدُ الناسِ بشفاعتي يومَ الْقيامةِ مَن قالَ: لا إِلهَ إِلا الله، خالصاً من قلبهِ أو نفْسهِ». مختصر صحیح بخاری ج۱ص۵۵

حضرت ابوهریره رضی الله عنه گفت که پیامبر اکرم صلى الله عليه وسلم گفتم: ای رسول خدا! چه کسی خوشبخت تر است به شفاعت شما در روز قیامت؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: هر آیینه گمان می کنم ای اباهریره شخصی دیگر، قبل از شما. بدلیل اینکه می بینم از علاقه شما بر این حدیث. خوشبخت ترین مردمان به شفاعتم درروز قیامت کسی است که خالصانه بگوید (لا اله الا الله).

ادامه مطلب »

*فضایل سوره ملک

۱- عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِىِّ صلی الله علیه و سلّم قَالَ: «إِنَّ سُورَةً فِى الْقُرْآنِ ثَلاَثُونَ آيَةً شَفَعَتْ لرجلٍ حَتَّى غُفِرَ لَهُ وَهِيَ (تَبَارَكَ الَّذِى بِيَدِهِ الْمُلْكُ)». روایت احمد و ابن حبان و حاکم

حضرت ابوهریره رضی الله عنه می‌گوید: نبی اکرم صلی الله علیه و سلّم فرمود: «سوره‌ای در قرآن وجود دارد که دارای سی آیه می‌باشد، این سوره برای یک مرد به اندازه‌ای شفاعت نمود که باعث مغفرت وی گردید، و آن سوره ملک می‌باشد».

ادامه مطلب »

*فضایل سوره‌های فلق و ناس

۱- عَنْ عَائِشَةَ رضی الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و سلّم كَانَ إِذَا اشْتَكَى يَقْرَأُ عَلَى نَفْسِهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ وَيَنْفُثُ، فَلَمَّا اشْتَدَّ وَجَعُهُ كُنْتُ أَقْرَأُ عَلَيْهِ وَأَمْسَحُ بِيَدِهِ رَجَاءَ بَرَكَتِهَا. صحیح بخاری

حضرت عایشه رضی الله عنها می‌گوید: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و سلّم مریض می‌شد، سوره‌های فلق و ناس را می‌خواند و خودش را دم می‌نمود؛ و هنگامی که بیماری‌اش شدت یافت، من آنها را می‌خواندم و دست خودش را به امید برکت بر جسدش می‌کشیدم.

۲- عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رضی الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و سلّم: «أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلَتِ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ) وَ (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ)». صحیح مسلم

حضرت عقبه بن عامر رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه و سلّم فرمود: «آیا نمی‌دانید که دیشب آیاتی نازل شده است که مثل آنها دیده نشده است؛ آنها سوره‌های فلق و ناس هستند». ادامه مطلب »

*فضیلت آیات پایانی سوره آل عمران

۱- عن عائشة رضی الله عنها أنها سئلت عن أعجب شيئ رأته من رسول الله صلی الله علیه و سلّم فسكتت ثم قالت: لما كان ليلة من الليالي قال: «يا عائشة ذريني أتعبد الليلة لربي» قلت: والله إني لأحب قربك وأحب ما سرك قالت: فقام فتطهر ثم قام يصلي قالت: فلم يزل يبكي حتى بل حجره قالت: ثم بكى فلم يزل يبكي حتى بل لحيته قالت: ثم بكى فلم يزل يبكي حتى بل الأرض فجاء بلال يؤذنه بالصلاة فلما رآه يبكي قال: يا رسول الله لم تبكي وقد غفر الله لك ما تقدم وما تأخر؟ قال: «أفلا أكون عبدا شكورا لقد أنزلت علي الليلة آية ويل لمن قرأها ولم يتفكر فيها «اِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ».

از حضرت عایشه رضی الله عنها روایت است که از ایشان در مورد شگفت انگیزترین چیزی که از رسول الله صلی الله علیه و سلّم مشاهده نموده است، پرسیدند. او اندکی، سکوت نمود؛ سپس گفت: یکی از شب ها، رسول الله صلی الله علیه و سلّم فرمود: «ای عایشه! امشب مرا بگذار که به عبادت پروردگارم بپردازم». حضرت عایشه رضی الله عنها می‌گوید: من گفتم: به خدا سوگند که من در کنار شما بودن را دوست دارم؛ همچنین آنچه را که باعث خوشحالی شما شود هم دوست دارم. به هر حال، آن حضرت صلی الله علیه و سلّم برخواست و وضو ساخت و به نماز ایستاد و آن قدر گریه نمود که پیراهنش خیس شد. همچنین در حالت نشسته به اندازه ای گریه نمود که ریشش خیس شد. بعد از آن، آن قدر گریه نمود که زمین خیس شد. آن گاه بلال آمد و وقت نماز اعلام نمود. و چون دید رسول الله صلی الله علیه و سلّم گریه می‌نماید، گفت: ای رسول خدا! شما گریه می کنید در حالی که خداوند گناهان گذشته و آینده شما را مغفرت نموده است؟!! آن حضرت صلی الله علیه و سلّم فرمود: «آیا بنده سپاسگزاری نباشم؟ آیه ای بر من نازل شده است؛ وای به حال کسی که آن را بخواند و در آن، تدبر نکند «اِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ» [آل عمران: ۱۹۷] «همانا در آفرینش آسمان ها و زمین و آمد و شد شب وروز، نشانه هایی برای صاحبان خرد است». حدیث صحیح

ادامه مطلب »