از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘فضایل و مقالات’

*وداع با ماه مبارک رمضان

در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم مؤمنان صالح و پرهیزکار زیادی بودند که در رمضان برای جمع کردن اعمال صالح کوشش زیادی داشتند و سعی زیادی می کردند کاری را که شروع کرده اند آن را به خو بی به اتمام برسانند.
آنها کسانی اند که خداوند در سوره مؤمنون آیه۶۰ در مورد آنها چنین می‌فرمایند: (وَالَّذِینَ یُؤتُونَ مَاۤ ءَاتَوا۟ وَّ قُلُوبُهُمۡ وَجِلَةٌ أَنَّهُم إِلَى رَبِّهِم رَاجِعُونَ)
ترجمه: وآنان که وظایف خود را انجام می دهند و باز هم دلهایشان از فکر بازگشت به سوی خدا ترسان است.

ادامه مطلب »

*دهه ی پایانی رمضان را غنیمت بشماریم

خداوند متعال بنا به حکمتش که از بندگان پنهان است برخی از ماه ها و روزهای سال را بر برخی دیگر برتری بخشیده، ماه رمضان شاه و سرور همه ی ماه های سال به شمار می آید و عبادت روزه تاج با شکوه آن است. و طاعات و عبادات در این ماه را اجر و پاداشی خاص است.

ده روز اول ماه رمضان دهه ی تلاش برای رسیدن به مغفرت الهی است.

ده روز دوم آن سعی و کوشش برای یافتن رحمت الهی است و دهه ی سوم آن آرزوی رسیدن به نجات از آتش سوزان جهنم است!

ده روز اخیر ماه رمضان با عبادت اعتکاف جلال و جمال خاصی بخود می گیرد.

ادامه مطلب »

*رمضان ماه انقلاب و تحول دلها

خداوند منان بر ما بندگان منت نهاد تا بار دیگر ماه مبارک رمضان سفره ی رحمت و برکت خدا را دریابیم و فرصت دیگری برای ایجاد انقلاب و تحّول درونی فرا روی ما قرار داد. بار دیگر در مقابل یک امتحان تاریخی و عظیم الهی قرار گرفته ایم. امتحان ایمان و استقامت، صبر و بردباری، تهجد و شب زنده داری و … بار دیگر فرصت عبادت و نیایش، و زانو زدن بر سفره ی قرآن و اخذ توشه ی راه از اقیانوس بیکران آن، پیش روی ما قرار گرفت. رمضان یک دوره ی تربیتی سالانه و یک دانشکده ی ایمانی، اخلاقی و عبادی است که به منظور تجدید و تقویت ایمان درهای خود را به روی ما گشوده است، تا از خرمن های آن، انرژی ایمانی و اشراق روحی و توشه ی نفسی اخذ کنیم و از ایستگاه های تهذیب نفس و اصلاح درون این مدرسه ی نمونه، و از چشمه سارهای جوشان رحمت و برکات خداوند در آن جرعه ای بنوشیم.

رمضان مدرسه ی صبر و اسقامت، شجاعت و شهامت، فداکاری و جهاد، و فتوحات و ثبت مواقف شرف و عّزت برای مسلمانان است. غزوه بدر یوم الفرقان و فتح مکه (فتح الفتوح) و فتح بیت المقدس در جنگ حطین توسط صلاح‌الدین اّیوبی رحمه الله، در این ماه مبارک نصیب مسلمانان گردید.

ادامه مطلب »

*مسجد گلایه ها دارد!

مسجد جایگاه بزرگی در اسلام داشته و از قداست و احترام ویژه ای بر خوردار است. امروزه الحمدلله با بیداریی که در حیات مسلمانان پدید آمده، به مساجد توجه بیشتر صورت می گیرد و حضور نماز گزاران با صفوف مستحکم به ملاحظه می رسد که با عث شادمانی قلب هر مسلمان می گردد. خصوصاً نسل جوان امروز توجه خوبی به مساجد دارند که این موارد نشانه ی هوشیاری و بیداری نسل جوان ماست.

اما متأسفانه هنوز در جوامع اسلامی عده ی زیادی از جوانان هستند که سرگرم روزگار و زندگی عشرت آمیز خویش اند و روزها می گذرد اما یادی از مساجد و عبادت الله به ذهن شان هم خطور نمی کند و عده ای هم گهگاهی و یا جمعه ها به سوی مسجد می روند. در این مقاله نگارنده با تأکید روی این موضوع سعی نموده است تا مسلمانان را به توجه جدی به مساجد و عبادت الهی در این مکان فراخواند.

ادامه مطلب »

*ای روزه داران…

امشب چه شبیه است به دیشب! این روزها چنان سریع میگذرند که انگار لحظاتی بیش نیستند… به استقبال رمضان گذشته رفتیم و سپس وداعش گفتیم… اما این ماه ها چنان گذشت که گویی ساعت هایی بیش نبود… و اکنون به استقبال رمضانی دیگر میرویم! چه کسانی را میشناختیم که سالها با ما به استقبال رمضان رفتند و امروزه ساکن قبرهایند و در انتظار قیامت… و چه بسا این رمضان برای بعضی از ما آخرین رمضان زندگیشان باشد… این که به رمضان رسیده ایم نعمتی است ربانی و عطایی است الهی… این بشارتی است که اشکها برایش فرو ریخته…

«شَهرُ رَمَضَانَ الَّذِی اُنزِلَ فِیهِ القُرءَانُ هُدى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَات مِّنَ الهُدَى وَ الفُرقَانِ» بقرة/۱۸۵

ماه رمضان همان ماه است که در آن قرآن نازل شده؛ کتابی که مردم را هدایتگر و در بر گیرنده ی دلایل آشکار هدایت و میزان تشخیص حق از باطل است…

ادامه مطلب »

*فواید سفر

بدان در سفر فوايد بسياری نهفته است. حضرت مرتضي علي رضی الله عنه پنج فايده‌ي بزرگ آن را در قطعه‌اي از منظومات قدسيه‌ی سمات خود به نظم در آورده و آن اين است:

تَغَرَّبْ عَنِ الْاَوْطَانِ فِيْ طَلَبِ الْعُلَي

وَ سَافِرْ وَفِي الْاَسْفَارِخَمْسُ فَوَائِدٍ

تَفَـرُّجُ  هَمٍّ وَ  اكْتِسَـابُ  مَعِيْشَةٍ

وَ عِلْـمٌ وَ آدَابٌ وَ صُحْبَـةُ مَاجِدٍ

فَاِنْ قِيْلَ فِي الْاَسْفَارِ ذُلٌّ  وَ غُرْبَةٌ

وَ قَطْعُ الْفَيَافِيْ وَ ارْتِكَابُ شَدَائِدٍ

لَمَـوْتُ الْفَتَي خَيْرٌ لَهُ مِـنْ حَيَوتِهِ

بِـدَارٍ ذِلَّةٍ  بَيْـنَ وَاشٍ  وَ حَاسِـدٍ

۱) در طلب بلندي مرتبه از وطن خود مهاجرت کن و به سفر برو كه در آن پنج فايده است:

۲) فايده‌ی اوّل رفع غم و اندوه، دوّم كسب رزق و روزی، سوّم تحصيل علم، چهارم تكميل آداب و اخلاق، پنجم دريافتن صحبت بزرگي.

۳) پس اگر كسي بگويد كه در سفر خواري و تنهايي و پيمودن بيابان‌هاي هموار و وسيع و رويارويي با مشكلات است.

۴) هر آيينه مردن براي انسان بهتر است از زيستن او در سراي خواري ميان سخن چین و حسود.

ادامه مطلب »

*اسم اعظم

اسم اعظم خداوند در احادیث مختلف ذکر شده است. اما لازمست بدانیم که علمای اسلام در خصوص وجود چنین اسمی، یعنی اثبات یا نبود آن اسم با همدیگر موافق نیستند، و كسانی هم که وجود چنین اسمی را برای خداوند ثابت می کنند در تعیین و تشخیص آن اسم اختلاف نظر دارند تا جائیکه چهارده نظر و قول مختلف در این مورد از علما نقل شده است، و هرکدام از آنها برای خود دلایلی از احادیث نبوی دارند که بعضی از آن احادیث صحیح هستند و بعضی ضعیف و بعضی از آنها صریح نیستند.

در اینجا به ذکر بعضی از احادیثی که در این ارتباط وارد شده اند می پردازیم که علما در تعیین اسم اعظم خداوند به آنها استناد کرده اند، که بعضا صحیح یا ضعیف یا حتی موضوعی هستند می باشند:

۱- از ابی امامة رضی الله عنه روایت است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: اسْمُ اللَّهِ الأَعظَمُ فِی سُوَرٍ مِنَ القُرآنِ ثَلَاثٍ : فِی «البَقَرَةِ» وَ «آلِ عِمرَانَ» وَ «طَهَ». ابن ماجه (۳۸۵۶).

یعنی: اسم اعظم خداوند در سه سوره ی قرآن یعنی در بقره و آل عمران و طه است.  صحیح ابن ماجه

ادامه مطلب »

*احوال مشايخ طريقت در سفر و اقامت

بدان كه سفر و اقامت اين طايفه بنا بر اقتضاي وقت و حال ايشان است و احوال ايشان در اين امر مختلف است. بعضي از ايشان در ابتدا سفر كرده و در نهايت مقيم شده‌اند و بعضي در بدايت مقيم بوده و در نهايت سفر كرده‌اند و بعضي در بدايت و نهايت سفر كرده و مطلقاً مقيم نشده‌اند و بعضي در بدايت و نهايت مقيم بوده و هرگز سفر نكرده‌اند و هر يك از ايشان در این امر غرضي صحيح و قصدي درست داشته است.

هدف کسانی كه در بدايت سفر كرده و در نهايت مقيم شده‌اند تحصيل علوم ديني، زيارت مشايخ طريقت، طلب مرشد كامل، ترك خواسته‌های نفسانی، مشاهده‌ی آثار و نشانه‌ها و عجايب مخلوقات و عبرت گرفتن از آن، اختيار گمنامي، زيارت حرمين و مانند اينها بوده است.

ادامه مطلب »

*بهار، نمونه‌ی کوچک‌شده‌ی رستاخیز(ماکت قیامت)

قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: «اذا رأیتم الربیع فاکثروا ذکر النشور» هرگاه بهار را دیدید یاد رستاخیز در شما بیشتر شود.

فصل بهار یکی از فصل‌های بسیار زیبا و تأمل برانگیز خداست که در آن آوای رستاخیز طبیعت از حنجره‌ی نسیم بهاری، در گوش زمان می‌پیچد. گاه بیداری فرا می‌رسد؛ طبیعت جامه‌ی زمستانی از تن به بیرون می‌آورد و بهارپوش و خوش‌پوش می‌شود. اینک در هر کوی و برزن، آثار پرشکوه جلوه‌ی حیات ورزی خالق هستی از رخسار طبیعت پیدا و هویداست. چه شگفت انگیز است خیزش و رویش طبیعت سرد و خاموش زمستان در بهاران.

ادامه مطلب »

*خانه تکانی دل

دلت را خانه من کن مصفا کردنش با من

به من درد دل افشا کن مداوا کردنش با من

***

اگر گم کرده ای ای دل کلید  استجابت را

بیا یک لحظه با من باش، پیدا کردنش با من

***

بیفشان قطره اشکی که من هستم خریدارش

بیاور ذره ای اخلاص که دریا کردنش با من

***

اگر عمری گنه کردی مشو نومید از رحمت

تو توبه نامه را بنویس، امضا کردنش با من

***

این روزها در بسیاری از خانه‌ها و خانواده ها ،برنامه ی نظافت و خانه تکانی است. در این روزها گرد و غبار از قسمت های مختلف منزل برگرفته می شود و به ویژه بخش هایی که چند ماه یا یک سال است که نظافت نشده است، مورد بازبینی و گردگیری واقع می شود. این کار که بارها و بارها در زندگی ما اتفاق افتاده مانند بسیاری از کارها و حوادث دیگر برای ما امری عادی شده و به همین جهت به سادگی از کنار آن می گذریم، در حالی که درس ها و عبرت های بسیار مهم و لطیفی در آن نهفته است.

ادامه مطلب »

*اهمیت درختکاری در اسلام

غرس نهال و احیای فرهنگ درخت کاری در واقع به معنای سرمایه گذاری در طبیعت است چنان سرمایه گذاری ای که هیچ گاه زیان پذیر نیست و این سرمایه ماندگاراست و حتی نتیجه آن را انسان در روز واپسین نیز می بیند.

اسلام عزیز این قضیه حساس و مهم را که زیبایی دنیا و رستگاری آخرت را بدنبال دارد فراموش نکرده است بلکه همانند آن که در بخش های دیگر زندگی بشر برنامه و پیام دارد، در عرصه درخت کاری و زراعت نیز پیام خود را دارد و ارشاداتی در این مورد برای انسان داده است. ما در قرآن می بینیم که یکی از نعمت های الهی همانا درخت ذکر شده است و در آخرت نیز از جمله نعمت ها یکی هم درخت می باشد که جنتیان در زیرسایه آن قرار داشته باشند. درخت يكي از زيباترين مظاهر خلقت و جلوه‌اي از تجليات آفريدگار عالم است. درخت از گرانبهاترين آفريده‌هاي خداوند دانا براي انسان است و به دليل نقش حياتي كه در زندگي تمامي موجودات زنده، به خصوص انسانها دارا مي‌باشد در اسلام مورد توجه خاص قرار گرفته است.

ادامه مطلب »

*راهکارهای حل مشکلات جوانان در عصر حاضر

یکی از مسایل مهم  شیوه تربیت، هدایت و راهنمایی جوانان و جذب آنان به سوی ارزش‌های دینی این است که آیا باید در جذب و هدایت آنان، بر اصول «عقلی و استدلالی» تکیه نمود یا مبنای کار و فعالیت را «فطرت» و درون انسان قرار داد و با تسخیر دل و درون آنان و بیدار ساختن استعداد‌های خدادادی‌شان آنان را به سوی اخلاق و عرفان سوق داد.

در امر تربیت و جذب و هدایت جوانان یا نوجوانان باید از همه عناصر و شیوه ها بهره جست، هم از عقل استفاده کرد ، هم از نقل و حدیث و روایت، هم از اخلاق و عرفان، نیز از احساسات و عواطف درونی باید بهره جست، چنان که به بیان احکام شرعی و مناسک عبادی پرداخت، لیکن میزان استفاده از هر یک از این عناصر بر حسب سن و دوره و مایه های اولیه تربیتی و حتی خصوصیات شخصی و فردی متفاوت است.

ادامه مطلب »

*آداب آب خوردن

نشسته آب خوردن در اغلب اوقات

در صراط مستقيم فيروز آبادي(رح) به صحّت رسيده است که پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ غالباً نشسته آب مي‌خورد و از ايستاده آب خوردن منع مي‌كرد و در طول عمر خود يكبار ايستاده آب خورده است. بعضي از علما اين عمل را ناسخ نهي و بعضي نهي ناسخ و بعضي آن را براي بيان جواز و بعضي به علّت وجود مانعی دانسته‌اند؛ بنابراین بيشتر علما گفته‌اند که نبايد ايستاده آب خورد، مگر اینکه عذری برای نشستن وجود داشته باشد. در روايتي آمده است كه آن حضرت اصحاب را از آب خوردن در حالت ايستاده منع کرد.

ادامه مطلب »

*تحقیق در کلمه صوفی

قشيری در رساله ی خود بيان کرده است که اصحاب پيامبر صلی الله علیه و سلّم تمام بزرگی ها و کرامتها را به سبب مصاحبت حضرت رسول صلی الله علیه و سلّم كسب كرده بودند و چـون فضيلت برتري از صحبت حضرت رسول اكرم صلی الله علیه و سلّم نيست به آنها «اصـحاب» گفته شـده است و كساني كه به صحبت اصحاب رسيده باشند «تابعيـن» ناميده مي شوند. در عصر تابعين، اغراض دنيوی يکی پس از ديگری آهسته و نهانی  به ميان آمد و در اين ميان مردمانی بودند که اين رويداد را برای خود دشوار  می ديدند و محيط بر ايشان تنگ شده بود، آنها برای حفظ دين خويش از فتنه، عزلت و گوشه گيری را اختيار کردند و تنها به نصيحت برادران خود اکتفا نمودند و بر همين گروه نامهايی اطلاق شد که از جمله يکی صوفی و زاهد بود. در حقيقت کلمه زاهد نزد اعراب قبل از اسلام و بعد از اسلام معروف بود و کلمه صوفی در عهد تابعين معروف شد و اين کلمه به کسی اطلاق مي گرديد که از فتنه های دنيايی مثل قصرها، ثروت و کنيزان زياد و اموال دوری گزيده و خاص در عبادت و ذکر خداوند جل جلاله غرق فنا شده باشد که برای اثبات اين قول دو دليل ذکر می کنم:

ادامه مطلب »

*گزیده ای از احکام بعد از تولد نوزاد

بعضی از احکام بعد از تولد نوزاد انجام می گیرد، همانند: اذان گفتن در گوش نوزاد، تحنیک، بعضی از احکام هم در روز هفتم، که عبارتند: از عقیقه، تراشیدن سر، نامگذاری و ختنه.

دعای طلب فرزند

«رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَ ذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَاماً»  فرقان/۷۴

پروردگارا همسران و فرزندانی به ما عطا فرما که باعث روشنی چشمانمان گردند و ما را پیشوای پرهیزگاران گردان.

«رَبِّ هَبْ لی مِنَ الصّالِحین» صافات/ ۱۰۱-۱۰۰

پروردگارا، فرزندان شایسته‎ای به من عطا کن. ادامه مطلب »