از خدا جوییم توفیق ادب * بی ادب محروم شد از لطف رب *** بی ادب تنها نه خود را داشت بد * بلکه آتش در همه آفاق زد

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘فضایل و مقالات’

*در آداب خوردن طعام (قسمت سوم)

رعايت كردن عدد فرد در خوردنيهايي که مي‌تواند رعايت كند

هنگام خوردن ميوه يا طعام در صورتی که بتواند تعداد آن را  بشمرد مثل خرما و انجير و . . . بايد عدد فرد را در آن رعايت کند؛ زیرا بنا بر خبر «اِنَّ اللهَ وِتْرٌ يُحِبُّ الْوِتْرَ» ملاحظه‌ی عدد فرد در کارها، محبوب حق ـ سبحانه و تعالی ـ است. در شوربا خوردن با قاشق نیز مي‌توان بر این قياس كرد. پس وقتي كه جمعي از اصحاب و برادران به نوبت با قاشق آش می‌خورند، هر يك سه قاشق بخورند و هنگام خوردن شوربا قاشق را پر نكنند؛ زیرا آن علامت حرص و طمع است و كم نيز نکنند، بلکه اعتدال را رعايت کنند. بايد از قاشق، قطرات شوربا بر سفره و لباس نچكد و باقی‌مانده‌ی شوربا را از قاشق به كاسه باز نگردانند و هنگام به دهان بردن سر خود را مثل حيوانات پایین نياورند. بايد هنگام گذاشتن قاشق، دهان خود را زياد باز نكنند و قاشق را به درون دهان نزنند و آن را به گونه‌ای در ظرف بگذارند كه اگر قطره‌اي مانده باشد، داخل ظرف بریزد. امثال اين ارادات جزئيه بسيار است كه تفصيل آن طولاني است. ادامه مطلب »

*وظیفه مسلمان در قبال اعیاد سایر ادیان

جشن كريسمس شعار دينى نصرانى ها و سالروز تولد خدايشان است.
براى هيچ مسلمانى جايز نيست كه در اين روز و بدين مناسبت جشن بگيرد ،رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم ما را از همگونى و مشابهت با ديگران برحذر داشتند و فرمودند:
“من تشبه بقوم فهو منهم”( أبوداود)
“هر كس خود را شبيه ملتى بگرداند ،از آنان محسوب مى گردد”
تشابه ظاهرى و اظهار سرور و شادمانى به اين مناسبت،رضايت باطنى به دين و آيين نصرانيت و تاييد افترا هاى آنان را در پى دارد و اين كفر است.

ادامه مطلب »

*در آداب خوردن طعام (قسمت دوم)

خوردن طعام با شعور و آگاهي کامل

اگر هنگام خوردن طعام، بر سبيل عادت و بدون شعور و آگاهي تسميه بگوید به مجرّد تلفّظ، خير و بركت و جمعيّت خاطر بر آن مترتّب نمی‌شود. حضرت شيخ علاءالدّوله ـ قدّس الله تعالي روحه ـ فرموده‌اند كه درويشان بايد بکوشند تا در هنگام لقمه خوردن کاملاً هوشیار باشند؛ چون تخم اعمال در زمين قالب انساني، لقمه است. اگر با غفلت تخم اندازد هرگز ممكن نيست كه جمعيّت باطن حاصل شود اگرچه لقمه حلال باشد.

حضرت ايشان(رح) فرمودند که بزرگان گفته‌اند: هنگام خوردن هر لقمه بايد اسم «القيوم» بگويند تا به نورانيّت و بركت اين اسم، برای آنان يقين حاصل شود كه مقوّم حقيقی حضرت حق ـ سبحانه و تعالی ـ است؛ همانگونه كه با طعام بنده‌ی خود را حفظ مي‌كند با اسباب و طرق ديگر نيز مقوّم است و ابقا و حفظ مي‌كند.

ادامه مطلب »

*آداب خوردن طعام (قسمت اول)

تقليل طعام

تا خوب گرسنه نشده طعام نخورد و هنوز کاملاً سیر نشده است، دست از طعام بكشد و طريق اعتدال را رعايت کند و خود را از سيري و یا گرسنگي بيش از حد نگاه دارد؛ زیرا آن در شريعت مكروه و بر اساس حكمت ممنوع است. اگر چه خوردن طعام برای حفظ بدن و بقاي حيات فرض است؛ ليكن میانه‌روی در خوردن سنّتی ارجمند و خصلتي نيکو است و نزد همه‌ي علما و حكما امري پسنديده و روشي شايسته است و هيچ یک از علما و حکما در آن اختلافی ندارند.

از حضرت خواجه بزرگ خواجه بهاءالدّين ـ قدّس الله سرّه ـ نقل شده است كه مي‌فرمودند: بسيار آزموديم که خوردن بهتر از نخوردن است. از شيخ ركن‌الدّين علاءالدّوله ـ قدّس سرّه ـ نقل شده است كه فرمودند: آنچه از فوايد خوردن در آخر زندگي بر ما ظاهر شد، اگر اوّل معلوم مي‌شد اینقدر به کم خوردن اهتمام نمي‌نموديم.

ادامه مطلب »

*در آداب مهمان نسبت به ميزبان

اجابت دعوت فقرا و اهل خير و صلاح

به صحّت رسيده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ دعوت غلام زر خريده را اجابت مي‌کرد. در صحيح بخاري از ابي‌هريره ـ رضی الله عنه ـ روايت شده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمود: اگر مرا به پاچه‌ي گوسفندي دعوت کنند یا پاچه‌ي گوسفندي براي من هديه آورند، هر آيينه قبول مي‌كنم. همچنين در صحيح بخاري از ابن عمر ـ رضي الله عنهما ـ روايت شده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمود: اگر شما را به پاچه‌ي گوسفندي دعوت كنند، اجابت كنيد [يعني به هر چيزي که کم به نظر مي رسد].

در صحيحين به روايت ابي‌هريره ـ رضی الله عنه ـ آمده است كه هر كس دعوت دیگری را رد كند به خدا و رسول او عاصي شده است. به صحّت رسيده است كه گاهي آن حضرت را به نان جو و اشكنه‌ي پيه دعوت مي‌كردند و او قبول مي‌کرد.

ادامه مطلب »

*فضیلت درود شریف بر حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم

علامه زرقانی در «شرح مواهب» نقل کرده است که غرض از خواندن درود، حصولِ تقرّب در بارگاهِ الهی به وسیله­ی امتثال حکم او و ادا کردن مقداری از حقوق حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم است که بر ذمه­یِ ما می باشند. حافظ عز الدین عبدالسلام(رح) می فرماید: درود ما برای حضرت رسول خدا صلی الله علیه و سلّم سفارش نیست، زیرا امثال ما را چه سزد که سفارشِ آن حضرت صلی الله علیه و سلّم را بکنند، اما چون خداوند متعال به ما دستور داده است که جزای احسانِ محسن را بدهید و بدیهی است که هیج محسنی برتر از رسول اکرم صلی الله علیه و سلّم نیست، و از طرفی چون ما از ادای احسانهای آن حضرت صلی الله علیه و سلّم عاجز بودیم، خداوند متعال با توجه به عجز و ناتوانی ما طریقه­ی مکافاتِ آن احسانها را به ما تعلیم داد که باید درود خوانده شود، و چون ما از این امر نیز عاجز بودیم لذا از خداوند متعال تقاضا کردیم که تو بر حسب شأنِ خود مکافات بفرما. (مختصراً)

ادامه مطلب »

*فوائد درود شریف

حکایت

در «الروضُ الفائق» نقل شده است که حضرت سفیان ثوری می گوید: من در حال طواف شخصی را دیدم که در هر حال تنها درود می خواند و هیچ چیزی از تسبیح، تهلیل و غیره نمی خواند. از او پرسیدم که چرا تنها درود می خوانی؟ آنگاه بسوی من برگشت و پرسید: تو چه کسی هستی؟ من گفتم: سفیان ثوری هستم. آن مرد گفت: اگر تو یکتای زمان خود نبودی با تو بیان نمی کردم و راز خود را برایت ظاهر نمی کردم. سپس گفت: من و پدرم به حج می رفتیم، پدرم بیمار شد، به معالجه ی وی پرداختم ولی اجلش فرا رسید و فوت کرد. صورتش سیاه شد. من از این حال بسیار غمزده و پریشان شدم و «انا لله و انّا الیه راجعون» خواندم و صورت وی را با پارچه ای پوشاندم. در این حال لحظاتی به خواب رفتم. دیدم شخصی که زیباتر از وی ندیده بودم و از لباس وی لباس زیباتر ندیده بودم و خوشبویی بهتر از خوشبویی وی به مشامم نرسیده بود با سرعت می آید. از چهره پدرم پارچه را برداشت و دست خود را بر چهره پدرم کشید. چهره اش سفید گردید. او می خواست دوباره برود. من بزودی گوشه ای از لباسش را گرفتم و گفتم: خداوند متعال بر تو رحم کند. چه کسی هستی که به سبب تو الله تعالی در این مسافرت و غربت بر پدرم احسان فرمود. او به من گفت: تو مرا نمی شناسی؟ من محمد بن عبدالله صاحب قرآنم صلی الله علیه و سلّم پدرت گنهکار بزرگی بود، ولی بر من به کثرت درود می فرستاد. چون این مصیبت بر وی نازل شد به فریاد وی رسیدم و من به فریاد هر آن کس می رسم که بر من به کثرت درود بفرستد.

یا رب صل و سلم دائماً ابداً      عَلی حَبِیبِکَ خَیرِ الخَلقِ کُلّهِم

*آداب مهمان نسبت به ميزبان

اجابت دعوت فقرا و اهل خير و صلاح

به صحّت رسيده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ دعوت غلام زر خريده را اجابت مي‌کرد. در صحيح بخاري از ابي‌هريره ـ رضی الله عنه ـ روايت شده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمود: اگر مرا به پاچه‌ي گوسفندي دعوت کنند یا پاچه‌ي گوسفندي براي من هديه آورند، هر آيينه قبول مي‌كنم. همچنين در صحيح بخاري از ابن عمر ـ رضي الله عنهما ـ روايت شده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمود: اگر شما را به پاچه‌ي گوسفندي دعوت كنند، اجابت كنيد [يعني به هر چيزي که کم به نظر مي رسد].

در صحيحين به روايت ابي‌هريره ـ رضی الله عنه ـ آمده است كه هر كس دعوت دیگری را رد كند به خدا و رسول او عاصي شده است. به صحّت رسيده است كه گاهي آن حضرت را به نان جو و اشكنه‌ي پيه دعوت مي‌كردند و او قبول مي‌کرد.

ادامه مطلب »

*آداب ميزبان نسبت به مهمان

تخصيص فقرا به مهماني و تخصيص نگرداندن بعضي از ميان جماعتي

بايد در دعوت به مهماني، درويشان را بر توانگران ترجیح دهد و وقتی طعام لطيف و لذيذی ترتيب می‌دهد، آن را به اتّفاق فقيراني بخورد كه امثال ايشان بسیار كم است و اين از جمله مستحبّات است.

در صحيحين به روايت ابي‌هريره ـ رضی الله عنه ـ آمده است كه پيغمبر ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرمود: بد طعامي است آن طعام وليمه‌ای كه در آن توانگران را بخوانند و درويشان را فرو گذارند. اگر كسي را که به مهماني دعوت می‌کند در ميان جمعي از نزديکان خود باشد، ايشان را نيز دعوت كند و تنها به دعوت کردن آن شخص اکتفا نکند؛ چون از شیوه‌ی مروّت و جوانمردي دور است و بزرگان دين آن را مكروه و مذموم دانسته‌اند.

ادامه مطلب »

*در آداب زيارت قبور

كثرت زيارت قبور برای مردان 

امام نوّاوي(رح) در آخر باب زاير القبور از كتاب اذكار آورده است كه براي مردان زيارت قبور و همچنين بسيار توقّف كردن نزد قبور اهل خير و فضل مستحب است. اینكه در ابتداي اسلام پيغمبر صلی الله علیه و سلم از زيارت قبور منع می‌كردند به این دلیل بوده كه یکی از رسوم جاهليّت و عادات اعراب، زيارت قبور بوده است و آنان در كار مردگان مبالغه‌ي بسيار مي‌کردند و آن حضرت صلی الله علیه و سلم با این کار سعی در محو آثار جاهليّت و از بين بردن رسوم و عادات اعراب داشته‌اند. ولی وقتي دلهاي ايشان با ايمان مطمئن شد و از رسوم جاهليّت به کلّي بيرون آمدند و آن صفات مكروه از طبع‌های ايشان دور گشت، آن حضرت صلی الله علیه و سلم آنان را به زيارت قبور امر فرمود؛ بلكه ترغيب و تشويق نمود.

ادامه مطلب »

*بهترین أعمال در دهه نخست ذی الحجه

دهه نخست ذی الحجه بهترین روزهای سال مى باشند و از اینرو انجام دادن عمل صالح در آنها ارزش و منزلت بسیار فراوانی در نزد خداوند متعال دارد و محبوب ترین اعمال در نزد خداوند به شمار می رود زیرا در صحیح بخاری حدیث (٩٦٩) از طریق سعید بن جبیر رحمه الله روایت شده است که ایشان از عبدالله بن عباس رضي الله عنهما روایت کرده است که رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: (ما العمل في الأيام أفضل منها في هذه؛ قالوا: و لا الجهاد قال: و لا الجهاد إلا رجل خرج يخاطر بنفسه و ماله فلم يرجع بشيء) يعني: انجام دادن كارهاي شایسته در هیچ یک از روزهای سال به اندازه این -ده روز نخست ذی الحجه- بافضیلت تر -و محبوب تر نزد خداوند نیست-گفتند: آیا جهاد هم چنین فضیلتی ندارد؟ فرمود: حتی جهاد؛ مگر فردی که با جان و مالش – برای جهاد در راه خدا- خارج شده باشد و با هیچ یک از آنها برنگردد (شهید شود).

ادامه مطلب »

*خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی از آیات خداوند متعال

ای مؤمنان به شما سفارش می­کنم تا تقوای خداوند را در خلوت و جلوت پیشه کنید، زیرا هیچ عاملی همانند تقوا رحمات الهی را سرازیر نمی­کند و مصیبت­ها را برطرف نمی­نماید از این­رو تقوای خداوند را پیشه کنید تا رستگار گردید: «وَيُنَجِّي اللهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ» يعنى: و خداوند پرهیزکاران را نجات می دهد و آنها را – کامیاب می­گرداند و- به آرزوی شان می­رساند و هیچ مصیبتی به آنان نمی­رسد و اندوهگین نمی­شوند. الزمر/٦١

اى مردم! الله، پروردگار و یگانه معبود برحق شما می باشد و آفریننده همه گیتی است و بر هر چیز توانا: «إِنَّ رَبَّكُمُ اللهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ» يعني: بی­تردید الله پروردگار شما است،ذاتی که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید و سپس – به گونه­ای که لایق ذات والایش است – بر روی عرش قرار گرفت؛ الله روز را با شب می­پوشاند و شب نیز با سرعت به دنبال روز در حرکت است؛ او-نیز- خورشید و ماه و ستارگان را آفریده است و همگی به دستور او فرمانبردارانه در جریان­اند؛ متوجه باشید که آفرینش و فرماندهی تنها از آن او است و الله که پروردگار کائنات می باشد دارای خیرات و برکات فراوانی می باشد. الأعراف/٥٤


برای مطالعه و آموزش  نماز کسوف(خورشیدگرفتگی) و خسوف(ماه گرفتگی)  اینجا را کلیک کنید.


ادامه مطلب »

*اوقات فراغت و تعلیم قرآن کریم

همان اندازه که انسان، به رعایت الگوهای دینی تعهد دارد، در برابر توجه به اوقات فراغت نیز مسئول است. بنابراین، هر مسلمانی وظیفه دارد اهمیت این مقوله را از یاد نبرد و از ظرفیت های سازمانی به بهترین شکل بهره برداری کند. پیامبر صلی الله علیه و سلّم در این باره می فرماید: «بیشتر مردم در دو خصلت دچار گمراهی و ضلالت هستند؛ یکی درباره سلامت و صحت دیگری، در زمینه فراغت».

در قرآن کریم نیز توجه به اوقات فراغت جایگاه خاص داشته و درباره موضوع فراغت در قرآن آیات زیادی وجود دارد،‌ تا جایی که خداوند در این خصوص در قرآن می فرماید: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ» که به معنای آن است که هرگاه از امر مهمی فارغ شدی به امر مهم دیگری بپرداز که بهترین فرصتها برای نونهالان و نوجوانان در تابستان تعلیم قرآن کریم است که سفارشهای زیادی از جانب رسول کریم صلی الله علیه و سلّم صورت گرفته که به اختصار چند مورد را بیان می کنیم.

ادامه مطلب »

*علائم قبولی طاعات و عبادات در ماه مبارک رمضان

از علامت های قبولی نماز و روزه و سایر طاعات و عبادات در ماه مبارک رمضان، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱) تکرار نکردن گناه؛

زمانی که شخص از انجام گناه ناراحت شود و بازگشت به گناه برای او سخت و ناپسند باشد، پس بداند که این از علامت های قبولی است و همچنین زمانی که گناهش را یادآور شود، ناراحت و غمگین و متحسر گردد، پس به درستی که توبه او و طاعات و عبادات او مورد قبول واقع گردیده است.

ادامه مطلب »

*ثمرات ایمان به تقدیر

بزرگترین ثمره ایمان به تقدیر، این است که از آن ایمان، انسان صحیح و کامل می گردد؛ چون اعتقاد به تقدیر، یکی از ارکان ایمان است و هر گاه به معتقد به تقدیر، نعمتی برسد و مرادش برآورده شود، آنرا از مقدّرات خداوند می داند. در نتیجه، تکبر و عُجب را از خود دفع کرده، به شکر و طاعت خدا می پردازد و اگر به او مصیبتی برسد، آنرا از قضا و قدر می داند؛ به این وسیله، پریشانی و آشفتگی را از خود دور می سازد و از خدا در مقابل مصیبت، امید ثواب دارد. در نتیجه با سکون، آرامش و اطمینان قلبی زندگی می کند.

ادامه مطلب »