فضایل و مقالات

سفر به سرزمین وحی در موسم حج قسمت سوم

آغاز مناسک و اعمال حج

روزهای باقی مانده به شروع مراسم حج به سر می آید. دیگر زمان استراحت و توقف تمام شده است. حجاج از اقصی نقاط دنیا جمع شده اند. زمان حرکت فرا رسیده و بایست از کعبه دور شد و به سوی دشت منا حرکت آغاز کرد. فرمان حرکت بسوی مشاعر داده میشود و آغاز ماموریت حج صادر میشود.

در میان مردم برای حج بانگ برآور تا پیاده و سوار بر شتران باریک اندام که راههای دور و دراز را پشت سر مینهند، نزدت بیایند.  [الحج: ۲۷].

این شروع مراسم حج است. همه چیز برای انجام ماموریت بزرگ مهیا شده است.

روز هشتم ذی الحجه فرمان صادر میشود. آماده ی رفتن به منا می شویم. در شروع ماموریت بزرگ بار دیگر صدای تلبیه از قلبها بر می خیزد.

لبیک اللهم لبیک لبیک لاشریک لک لبیک ان الحمد و النعمه لک و الملک لا شریک لک.

این پاسخ حجاج به صدور فرمان حرکت به سوی مشاعر است. باید همه چیز را در مکه گذاشت و رفت.

لبیک اللهم لبیک، ساعت هشت صبح  در اتوبوس می نشینیم. مکه را به خدای مکه می سپاریم. منا بین مکه و بین مشعر الحرام قرار دارد. نزدیکترین مشاعر به مکه مناست. در ایام حج حجاج بیشترین توقف را در منا دارند. منا جایی است که حضرت ابراهیم، حضرت اسماعیل را جهت قربانی کردن با خود برده است.

سوال سرنوشت ساز

حالا لحظه ای است که از خود بپرسیم که  به راستی چرا به  اینجا آمده ایم؟.

هرکسی از گوشه ای از دنیا رخت سفر بسته. موسم حج که رسید حجاج از اطراف و اکناف گیتی در مکه جمع شده اند. ما به منا آمده ایم. حالا ما هستیم و منا، دشتی محصور در میان کوهها. نخست خانه و شهر و دیار خود را رها کردیم، سپس حتی سقف های سرپوشیده را رها کردیم و درون خیمه آمدیم، لباس ها را از تن بیرون  کردیم و کفن پوش شده ایم . از همه تعلقات بریدیم. چرا و برای چه؟ چند ماهی است که حالت عجیبی به من دست داده است. گونه ای از نا آرامی و شیدایی. مدتها است که خواسته و ناخواسته پیوندهای گذشته ی خود را سست کرده ام. به عمد یا به سهو، روابط گذشته ضعیف شده یا کاملا قطع شده است. مسأله ای نگفتنی درونم را به آشوب کشیده. گفتم شاید به میقات بروم آرامش یابم. شاید فرصتی برای تفکر و اندیشیدن درون مشوشم را مطمئن سازد. خوب اما اینجا برای چه آمده ایم. به کجا می رویم؟ شاید در روزهای آینده مهیا شود. تا به یک جمع بندی در باره ی فکرم و راه آینده ام برسم. یقینا به سیستم فکری گذشته بر نخواهم گشت. اما در باره ی راه آینده خود کماکان آشفته و پریشانم. حج برای همین است. حج یک تولدی نوین است. مناسک حج مجموعه ای است از عبادات، تزکیه ی نفس، از بین بردن

خواسته های نابجا، تغییر نگرش، دگرگون سازی اخلاق، عادات و عبادات، شناخت بهتر و فرمانبری، تقلا و تکاپو، تلاش و تحرک، فکر و تفکر، زمزمه نیایش و دعا، حرکت و توقف، تغییر جهان بینی و شیوه ی تفکر در آفاق و بازبینی نگرش به دنیا وآخرت. که مجموعه اینها در فرد بایستی دچار دگرگونی شود و انسان دیگری باز آفرینی کند. یعنی تولدی دوباره.

حج فرصتی برای شناخت

حج یک دانشگاه عظیم و جهانی است. دانشکاه شناخت. حج فرصت شناخت بسیاری از پدیده ها است. و این در معنای عرفه هم که به معنی شناخت است نمایان است.  فرصت شناخت شیوه ی درست دین ورزی، شناخت توحید، سنت و بسیاری از مسایل اجتماعی، دینی و مردم شناسی است. فرصت محک زدن گذاره های راست و دروغی که سالها شنیده ایم. فرصت شناخت حکمت های اعمال حج. اگر دقت کنیم در انجام شعائر فرض شده حکمت های متعالی نهفته است. مهمترین آنها عرفه و طواف است. عرفه فرصت شناخت است. در انجام مراسم حج ابتدا عرفه است فرصتی برای شناخت قدرتی که مخلوق را از اقصی نقاط دنیا در یک روز در این وادی جمع می کند. وقتی انسان این خالق را شناخت درست شناختن آن گام بعدی است. تعهد به واحد دانستن این قدرت نیز لازم است. کعبه نماد توحید است. طواف فرصتی برای فهم توحید و تعهد به رد شرک است.

از دیگر مباحث مهم شناخت حج، پیمودن راه و رسیدن به مقصود با همراهی راهنما و مرشد است که به آن «ولی» (انسان کامل) و «پیر» میگویند. سالک برای پیمودن راه حج و برای رسیدن به قرب پروردگار، باید تحت مراقبت پیر باشد و بدون نظر و سر پرستی او، کاری انجام ندهد؛ زیرا مرشد، این راه را طی کرده و به رموز راه آشناست.

طی این مرحله بی همرهی خضر مکن

ظلمات است بترس از خطر گمراهی او می تواند به سرعت و به وجه احسن سالک را به رشد و کمال برساند و به اسرار و معارف حق  آگاه سازد. او با آشنایی قبلی از معانی واقعی و حکمت های عالی احکام می تواند سالک را آگاه ساخته و از ظاهر به باطن سوق دهد.

حج فرصت این شناخت  را به بنده سالک میدهد. حج فرصتی برای  شناخت ملت ها از یکدیگر نیز هست. فرصت شناخت مذاهب مختلف یعنی شیوه هایی از دین شناسی نیز هست. حج فرصت شناخت شیوه ی دین ورزی گروه های متفاوت است. فرصت شناخت اخلاق، عادات و رفتارهای ملتهای مختلف است. اگر حج نبود عادات و رسوم عجیب و غریبی در بین اکثریت و بخشهایی زیادی از مسلمانان بوجود میآمد. ولی حج این فرصت را فراهم می سازد تا مسلمانان از طریق گفتگو و مشاهده به درکی درست از شیوه های دینورزی برسند.

Spread the love

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.